Новости

Хаактыг дайынчы

«Россиянын патриоту» деп республика чергелиг  моорейге «Черби школазынын бичии хаакчыларынын

«Хаактыг дайынчы»  деп маргылдаага киришкени» деп  материалды чоргустувус.

Школанын башкылар коллективинин кол озээ болган кайгамчык мерген   угаанныг  кымнарыл дизе —  эр  башкылар! Эр башкыларывыс бисте каш санныг-даа болза, башкыларывыска чоргаарланыыр бис! Башкыларывыс ангы-ангы мергежилинин аайы-биле ооредилге база кижизидилге талазында  тура душпейн, кызымакай ажылдап чоруурлар.  База башкыларнын уран-талантызын, уругларнын ооредилгеже сундулуун хаара тударынын арагаларын база сагынгыр-тывынгыр чоруун деннээр чуве тыппас! Ыры-шоорга ооредир Андрей Викторович Сат,  оолдарны ус-шеверге чанчыктырып чоруур Богдан Борисович Монгуш, айыыл чок чооруурунун байдалдарынга белен болурунга кижизидер Альберт Геннадьевич Донгак, уран-талантыга, танцы-самнаар кылдыр Буян Шой-оолович Намы, куш-культурага  чанчыктырар Менги Эдуардович Балган, корум-чурумну шынгыы тударынга Артыш Павлович Сат база физика, информатика  эртемнеринге  ооредип чоруур Алексей Кимович Сандый. Башкылар  боттарынын эртеминин аайы-биле ажылдаарындан оске  кижизидилге ажылдарындан чыда калбастар.

         «Хаактыг дайынчы» деп школачылар аразынга   маргылдаа Кызыл кожууннун Шамбалыг суурга ундезилеттинген. Ол чараш, чаа, ажыктыг маргылдаага Черби школазынын оореникчилери 2021 чылда Шамбалыг суурга болуп эрткен маргылдаага тиилээн. Маргылдаага башкыларнын белеткел ажылы уре-туннелдиг болган!  Анаа башкы бурузунун дузазы улуг салдарлыг.  Хаактар чазаар чымчак материалды дилеп тывары-даа амыр эвес болган, фабрика –заводтарда  будурген  дег кылдыр  чараш хаактарны  куш-ажыл башкызы,  шевер холдуг Богдан Борисович Монгуш база школанын  эрес-кежээ ажылчыны Угер Кимович Донгак база школанын адалар човулели санныг  хуннер дургузунда мастерскаяга шеверлээннер. Станок уну хоюг унуп турганынын туннелинде   6   хаактаарны  будун команда киржикчилеринге, оореникчилерге  чедер кылдыр   чазап ундургеннер. Хаакты кылган технологиязы-биле  куш-ажыл башкызы Монгуш Б.Б. таныштырарда тоогуден сактыышкыннарны  кылды: шаанда кижи бурузу аът-холдуг чорбаан, ынчангаш хаак тыва анчыларнын  бузурелдиг херексели  чораан. Олар хунде 30-40 км эртип, аннап чорааннар болгай деп чугаалады. База хаакты Тыва Арат Республиканын шевер чону  хойу-биле чазап ундургеш,  Ада-чурттун Улуг дайынынын киржикчилеринге белек кылдыр чурттун найысылалынче чоргусканнар. Шамбалыг школазынын ундурген  хаак чазаар технологтуг картазынын болгаш проектинин номчугажынга даянып алгаш чазаанын чугаалаан. Колдуу шарландан чазаарын сумеледи, ам бо удаада бис хадындан  хаактарны чазадывыс диди. Хаактын калбаа 45-55мм, кылыны 25-30мм, узун-дургаары оореникчинин узунундан хамааржыр, материалды шыгыдар, чондурар, хоюглаар, оннээр дээш тонмес кончуг нарын ажыл болду.

Технология башкызы Монгуш Б.Б. хаакты чазап кылыптарга куш-культура башкызы Балган М.Э. оореникчилерин хаакка халыырынга  белеткеп турду.

Ынчангаш 2021-2022 ооредилге чылында бо кончуг чараш республика чергелиг проектиге  киржип, кожуун чергелиг маргылдааны кожууннун администрациязынын  болгаш  ооредилге килдизинин удуртулгазы-биле база школанын коллективи Марина Адыг-ооловна Доржунун удуртулгазы-биле эрттирдивис. Маргылдаанын сорулгазы: Куш-культура болгаш ажылче чонну (ажы-толду) хаара тудары;адалар човулелинин болгаш оолдарнын куш-ажыл кижизидилгезин таварыштыр харылзаазын кодурери; ажы-толдун кадыкшылын камгалаар болгаш куш-культурага болгаш  торээн чуртунга ынак болурунга чанчыктырар деп салдынган нептеренгежидери-биле  маргылдаа   уш ангы  хемчеглиг   эрткен:  хаактавышаан келгеш, дуурге адар — оон база     хаактыг чоруп каар, дараазында  келгеш, ча адар база хаактыг халааш аргамчы октаар. Шупту Кызыл кожуунунун 11  школаларынын командалары идекпейлиг киришкеннер: СОШ №1 пгт Каа-Хем, СОШ №2 пгт Каа-Хем, Сукпак ортумак школазы, Кара-Хаак ортумак школазы, Черби ортумак школазы, Шамбалыг ортумак школазы, Усть-Элегест ортумак школазы, Баян-Кол ортумак школазы, Терлиг-Хая ортумак школазы, Ээрбек ортумак школазы. Маргылдаага  оореникчилер  хар-назынынын   аайы-биле улуг болук, ортумак база бичии болук деп чарлып алгаш, хаакка халааннар. Школанын  коллективи суттуг шай  болгаш  изиг аъш-чем-биле аалчыларны  уткуп, хулээп алганнар.

   Туннелдер-биле  хааглыг чыышка удуртукчулар таныштырган.

Улуг болук – 9-11 класстарнын оореникчилернин аразынга:

1-ги черни Черби ортумак школазынын командазы;

2-ги черни Сукпак ортумак школазынын командазы;

3-ку черни Шамбалыг  ортумак школазынын командазы.

Ортумак  болук:

  1. ги черни СОШ №2 пгт Каа-Хем командазы;
  2. -ги черни Шамбалыг школазынын командазы;
  3. -ку черни Усть-Элегест школазынын конмандазы.

Бичии болук:

  1. ги черни СОШ №2 пгт Каа-Хем командазы;
  2. 2-ги черни Сукпак ортумак школазынын командазы;
  3. ку черни Кара-Хаак ортумак школазынын командазы.

Маргылдаанын тиилекчилери ортектиг барааннар болгаш хундулел бижиктер-биле шаннатканнар.

Ооржак Ш.Д., Черби школазынын башкызы.

                                                                                                                          21.12.2021ч.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *